جستجو پیشرفته

مقالات ذخیره شده

هنوز هیچ مقاله ای ذخیره نکرده اید!

مشاهده ی مطالب

تخمدان پلی کیستیک

🖊️ تعریف بیماری: سندرم تخمدان پلی کیستیک، مجموعه ای از علائم و نشانه های اختصاصی است که مهمترین آنها اختلال در فرایند تخمک گزاری می باشد.

🍎 تعریف طب سنتی:

در طب سنتی ایران، سندرم تخمدان پلی کیستیک به عنوان یک سرفصل مجزا بیان نشده است، اما بر اساس علائم این بیماری که شایع ترین آنها اختلالات قاعدگی، ناباروری و کاهش یا عدم تخمک گزاری است می توان آن را به بیماری های رحمی گفته شده در کتب طب سنتی ایران مثل احتباس طمث مرتبط دانست.

👨‍⚕️ تعریف طب مدرن:

سندرم تخمدان پلی کیستیک، مجموعه ای از علائم و نشانه های اختصاصی است که مهمترین آنها اختلال در فرایند تخمک گزاری می باشد.معیار تشخیصی این بیماری شامل دو مورد،از سه مورد زیر می باشد:

1-دیر شدن عادت ماهیانه یا بی نظمی در آن: تعداد کمتر دوره‌های قاعدگی(یعنی فاصله پریودها بیشتر از 35 روز باشد) یا پریود نامنظم.

2-ترشح بیش از حد هورمون های مردانه:. سطح بالای هورمون آندروژن(هورمون های مردانه) ممکن است منجر به ایجاد موهای زائد بیش از حد در صورت و بدن شود. به این وضعیت هیرسوتیسم می‌گویند. گاهی، آکنه شدید و طاسی با الگوی مردانه نیز در برخی زنان رخ می‌دهد..

3-بزرگ شدن تخمدان‌ها یا تشکیل کیست‌های متعدد: تخمدان‌ها ممکن است بزرگ‌تر از معمول باشند و عملکرد طبیعی نداشته باشند. همچنین ممکن است تعداد زیادی فولیکول‌ حاوی تخمک‌های نابالغ در اطراف تخمدان ایجاد شوند که در اصطلاح کیست خوانده می شوند.این ویزگی از طریق انجام سونوگرافی قابل تشخیص می باشد.

در اکثر موارد،چاقی و اختلالات سطح انسولین نیز در بیماران دیده می شود.

عامل اصلی بیماری تخمدان پلی کیستیک ناشناخته می باشدولی به نظر می رسد عواملی مثل وراثت،سبک زندگی و عوامل محیطی در ایجاد آن نقش داشته باشند.

دستورالعمل ثابت و مشخصی در درمان تخمدان پلی کیستیک در طب مدرن وجود ندارد و بسته به شرایط بیمار معمولا پروتکل درمانی انتخاب می شود.

اما رعایت اصولی مثل کاهش وزن و اصلاح سبک زندگی ،انجام ورزش روزانه و مصرف مکمل هایی مثل ویتامین دی و کلسیم در همه بیماران توصیه می شود.

عوامل ایجاد کننده بیماری در طب سنتی: 

علل ایجاد کننده این بیماری در چند دسته متفاوت تقسیم بندی می گردد که از مهم ترین انها می توان به  عللی مثل غلبه سردی و رطوبت، غلبه گرمی و رطوبت، غلبه حرارت یا برودت در کل بدن یا در رحم و تخمدان ها اشاره کرد.از طرف دیگر ضعف ارگان های اصلی (قلب، مغز، کبد) و اختلالات گوارشی می تواند در ایجاد و تشدید علائم این بیماری دخیل باشد.

همچنین یکی دیگر از علل مطرح شده در طب سنتی برای ایجاد این بیماری سده (انسداد) می باشد که این انسداد می تواند در منفذ رحم یا در عروق مسئول دفع خون قاعدگی اتفاق بیفتد.

بطور کلی دو الگوی شایع مطرح شده در طب ایرانی به شرح زیر است:

  • غلبه سردی و رطوبت در کل بدن یا در تخمدان ها که خود را با علائمی مثل افزایش وزن،تجمع چربی در نواحی شکمی،عدم ایجاد قاعدگی یا قاعدگی با فاصله های طولانی،بزرگی تخمدان ها و ناباروری همراه است.
  • غلبه گرمی که می تواند با غلبه خشکی و یا غلبه افزایش رطوبت زائد همراه باشد.اگر غلبه خشکی با رطوبت همراه باشد،نمای بدنی این افراد عضلانی و مردانه خواهد بود و اگر حرارت به تنهایی باشد معمولا با کاهش وزن همراه است و افزایش موهای زائد و آکنه های پوستی نیز در آنها بیشتر دیده می شود.

علایم خطر بر اساس طب مدرن:

  • اختلالات قاعدگی بیش از سه ماه
  • خونریزی قاعدگی بیشتر از ده روز
  • قند خون بالاتر از نورمال

توصیه های کلی برای پیشگیری و درمان تخمدان پلی کیستیک بر اساس شش اصل ضروری:

  • داشتن پوشش مناسب از ناف تا نوک پا به صورتی که این نواحی گرم بماند.
  • استفاده از پیش بند موقع شستن ظرف یا کار با اب تا ناحیه شکم و رحم خیس نشود.
  • استفاده از پاپوش یا دمپایی موقع راه رفتن روی سرامیک که مانع از نفوذ سرما شود.
  • انجام ورزش در جا زدن یا پروانه زدن،دست کم هشت بار در روز و هر بار حدود 20 ثانیه بصورتی که ضربان قلب تند شود.
  • انجام پیاده رویی حداقل بیست دقیقه،پنج روز در هفته
  • دفع مواد زائد موجود در بدن از طریق تعریق مناسب و اصلاح یبوست
  • رعایت بهداشت خواب و داشتن خواب شبانه کافی و سر شب
  • کنترل حالات روحی و استرس های عصبیبا انجام روش هایی مثل تنفس طبی
  • نظم در ساعات غذاخوردن و مصرف شام زود هنگام
  • توصیه به کاهش وزن و کم کردن حجم غذایی در صورت افزایش وزن
  • توصیه به مصرف مواد غذایی مانند: سبزیجات تازه،غلات کامل(گندم، جو و ....)،گوشت سینه مرغ،آجیل بدون نمک، زرده تخم مرغ و روغن زیتون
  • مصرف میوه هایی مانند سیب،گلابی،انار شیرین یا میخوش که سبب تقویت رحم می شوند.
  • خوردن زیتون همراه با غذا جهت تقویت هضم
  • مصرف مربای به، بالنگ و هویج بدون شیرابه
  • استفاده از هویج در رزیم غذایی
  • استفاده از سکنجبین در صورت غلب حرارت

پرهیزات بر اساس شش اصل ضروری برای درمان بیماری:

  • پرهیز از مصرف چند نوع غذا در یک وعده غذایی
  • پرهیز از نوشیدن آب سرد به ویژه در حالت ناشتا
  • پرهیز از آشامیدن اب بلافاصله بعد از بیدار شدن از خواب؛ پس از نزدیکی، پس از حمام ، پس از خوردن میوه های آب دار،حین و بلافاصله بعد از ورزش
  • پرهیز از مصرف مواد شیرین و قندهای ساده،فراورده های دارای مواد نگهدارنده،غذاهای فراوری شده و کنسروی 
  • پرهیز از مصرف غذاها و میوه های تولید کننده خلط غلیظ مثل لازانیا،الویه،هلیم، حلوا، شیرینی تر،موز،انبه،لوبیا،گوشت گوساله و شتر
  • پرهیز از مصرف مایعات،سالاد و ماست همراه غذا
  • پرهیز از مصرف چای پررنگ،قهوه،نوشابه های گازدار و سبزیجات یخ زده
  • پرهیز از مصرف سرکه و انواع ترشی
  • پرهیز از مصرف دخانیات،هوای آلوده و آلودگی های محیطی
  • پرهیز از ورزش در حالت ناشتا و تا دو ساعت بعد از صرف غذا
  • پرهیز از استحمام طولانی مدت در روزهای خونریزی قاعدگی
  • نپوشیدن لباتس های تنگ

درمان های آبدست طبیب:

  • دم کرده پونه: جهت تنظیم سیکل قاعدگی و کاهش هورمون های مردانه می توان از دم کرده پونه استفاده کرد.

یک ق غ از نیم کوب پونه را در یک لیوان آب جوش دم کنید و نیم ساعت بعد از نهار و شام میل شود.(در ایام پاکی)

  • سیاه دانه مدبر: سیاه دانه را نیم کوب کرده در سه برابر وزن آن عسل مخلوط کنید و روزی دوبار،هر بار یک ق چ مصرف شود.
  • روغن بابونه بصورت موضعی در ناحیه زیر شکمی،هر شب در ایام پاکی
  • روغن رازیانه موضعی در ناحیه موهای زائد،روزی یک بار